O natchnieniach Ducha Świętego

Natchnienia Ducha Św. są to owe tajemne i ciągle prądy, przenikające duszę, przez które jej Duch Św. w skazuje, czego od niej pragnie. Każda dusza jest jakby osobną myślą Bożą, albowiem każdej wytknął [wyznaczył] Bóg pewien stopień doskonałości i odpowiedni stopień chwały,  oraz drogę do wytkniętego celu wiodącą; „drogi zaś te, prowadzące do Boga , tak są różne, jak twarze ludzkie” (1).
Zadaniem duszy jest poznać najprzód tę drogę, powtóre iść nią wiernie, a tem samem ziścić w sobie myśl Bożą; to zaś zadanie ułatwia Bóg duszy przez natchnienia swoje, któreduszę w ruch wprawiają; ztąd słusznie nazwano je „nerwami duchownymi„(2).

Drogi tych natchnień są już to wewnętrzne i ukryte , już to zewnętrzne, a do tych należą: słowo Boże, głos spowiednika, czytanie duchowne, Anioł Stróż, Ofiara Mszy św. i Najśw. Sakrament. Nie ustają one nigdy, tak iż je można nazwać chlebem codziennym; jednakże Święci częściej i silniej ich doświadczają, aniżeli niedoskonali lub grzesznicy.
Cofnij się tylko do  wnętrza duszy, a przekonasz się o tem.
Jakże często doznajesz silnych wzruszeń i jakby gwałtownego pociągu, aby oddać się Bogu; — to Bóg działa w tobie. Czasem czujesz czczość i próżnię w sercu, wielki niesmak z tego, co cię otacza, wstręt do pociech ziemskich, a niewypowiedzianą tęsknotę za Bogiem , iż łzy płyną mimowolnie, a dusza rwie się do Boga; i wtenczas Bóg działa.

Czasem żal głęboki za grzechy i niewierności dawne tak silnie ściska twe serce, że omal nie pęknie; — i wtenczas Bóg działa. Czasem czujesz upomnienia i wyrzuty, iż tak mało oddajesz się Bogu, tak leniwo Mu służysz; — i wtenczas Bóg działa. Czasem słyszysz jakiś głos wewnętrzny: uczyń tę ofiarę, i nie możesz odzyskać pokoju, dopóki nie uczynisz; — i wtenczas Bóg działa.
Czasem powstaje w duszy bojaźń kary , a ztąd pragnienie pokuty , albo przeciwnie pokój i słodycz, a ztąd wielka siła do prac i cierpień; — i wtenczas Bóg działa.
O jakże dziwne są drogi Twoje, Panie, któremi duszę ciągniesz do siebie, a wszystkie pełne mądrości i miłości!

Jak z tych darów Bożych  korzystać?

• Najprzód — jak poznałeś wyżej — nie kładź tamy natchnieniom Bożym, i dlatego miej serce gotowe na ich przyjęcie.
  Aby można pisać na pergaminie, potrzeba takowy oczyścić, wysuszyć i wygładzić; podobnie aby Duch Św. mógł wypisać na duszy wolę swoją, potrzeba ją oczyścić z grzechów, wysuszyć z miłości własnej i przywiązania do świata, wygładzić z niedoskonałości dobrowolnych.

Tak i ty czyń , a przytem strzeż się pychy rozumu, która polega na własnem świetle, czyli raczej na własnych ciemnościach, a nie uznaje potrzeby światła Bożego, — jako też pychy woli, która wzbrania się poddać woli wyższej, lecz chce się rządzić własnem widzimisię.

• Powtóre, proś o natchnienia Ducha Św ., powtarzając często słowa Samuela; „Mów Panie, bo słucha sługa twój“ (…)
  Nie wyznaczaj atoli Panu Bogu miejsca i czasu, kiedy ma mówić do ciebie, bo Bóg ma swoje miejsca i czasy; „Duch kędy chce, tchnie” mówi Pismo święte. Aby nie pominąć głosu Pańskiego, nadstawiaj ciągle ucho twej duszy; ztąd ucisz w niej gwar próżnych myśli i zachowaj się w skupieniu , bo

Duch Święty zwykle cichutko , „w wietrzyku“, przemawia.

Gdy Pan zwleka, czekaj cierpliwie; gdy mówi, słuchaj z wielką pokorą, uważając się niegodnym tego zaszczytu.

Mianowicie zważaj na te łaski, do których Pan Bóg uświęcenie i zbawienie twoje przywiązał; są bowiem pewne jasne oświecenia, silne namowy i wewnętrzne pobudki, za pomocą których Pan zamiary swoje względem duszy stara się ziścić.

Jeżeli dusza postępuje za tym głosem wewnętrznym , tedy wchodzi tem samem na drogę nawrócenia lub uświęcenia. Jeżeli przeciwnie nie zważa na te natchnienia, albo je odrzuca, tedy popada w niebezpieczeństwo zguby albo cofnięcia się wstecz.

Taką osobliwszą łaską jest wewnętrzny popęd do obrania sobie pewnego stanu, do heroicznego zwalczania samego siebie w tej lub owej rzeczy, do wykonania pewnych uczynków dobrych, do przebaczania krzywd ciężkich, do znoszenia wielkich cierpień, do spełniania znakomitych dzieł miłości i pobożności.
Gdyby byli Apostołowie albo inni święci, n.p. Magdalena, Augustyn itd. nie poszli za pierwszem natchnieniem Bożem , kto wie , czy by był Pan nie przeszedł mimo i nie zwrócił się do innych; często bowiem odbiera Pan łaski swe niegodnym , a daje godniejszym , tak jak np. przeniósł królestwo z Saula na Dawida, a urząd apostolski z Judasza na Macieja.

Czuwaj zatem , byś nie pominął czasu nawiedzenia swego.

Gdy Pan natchnienie daje, polegaj na niem z pokorą i ufnością, pierw atoli badaj, czy ono rzeczywiście od Boga pochodzi, często bowiem miłość własna miesza się do rzeczy Bożych, a czasem i szatan przemienia się w anioła światłości.

Gdybyś nie mógł poznać woli Bożej, proś o światło obfitsze, uważaj na głos rozumu i sumienia, a wreszcie radź się spowiednika.
W chwilach ważniejszych szukaj samotności z Bogiem i odpraw ćwiczenia duchowne, naśladując Apostołów, którzy wraz z Najświętszą Matką zamknęli się w wieczerniku, by otrzymać Ducha Św.
Jeżeli natchnienie Boże jest jasnem, spełnij takowe bez wahania się, idąc tak raźno za prądem łaski, jak łódź za prądem rzeki; inaczej w razie ociągania się, Pan się usunie i mówić do ciebie przestanie.
Wzorem niech ci będzie Apostoł Paweł. Oto wybrał się do Damaszku, by gubić sługi Pańskie; ale zaledwie mocą Bożą zrzucony z konia usłyszał głos Chrystusa Pana: „Szawle, Szawle, dlaczego mnie prześladujesz?“ , natychmiast zapytał: „Kto ty je steś Panie?” i „co chcesz, abym czynił?” Skoro zaś poznał wolę Pańską, nie tylko dał się ochrzcić, ale poświęcił się cały na apostolstwo — na tułaczkę — na więzienie — na bicze — nawet na śmierć dla Imienia Jezusowego.

św. Józef Sebastian Pelczar, biskup , Życie duchowne czyli doskonałość  chrześcijańska (Przemyśl 1924, t. I, rozdz.IV, s. 63-66)

1. Faber. Postęp w życiu duchownem,r. 21,
2. Św. Grzegorz W.