Nauka Katolicka

II List Św. Piotra – Z objaśnieniami (Cz.I)

ROZDZIAŁ 1

O potrzebie wiary, miłości, dobrych uczynków, o słowie Bożem, i t d.

1Szymon Piotr, sługa i Apostoł Jezusów Chrystusów, tym, którzy równą z nami wiarę otrzymali przez sprawiedliwość Boga naszego i zbawiciela Jezusa Chrystusa. ( Tym którzy równą, z nami wiarę o trzymali. Którzy wyznają, tęż samą wiarę Chrystusową, do której przez łaskę Bożą zostali powołani,. — Równą. W grec. tej samej ceny, równie drogą.— Przez sprawiedliwość Boga naszego. Przez zasługę owej szczególnej sprawiedli­wości, przez którą Chrystus, Bóg i Zbawca nasz, Ojcu za rodzaj ludzki zadość uczynił, i wysłużył nam wiarę, łaskę i zbawienie.)

2Łaska i pokój niech się wam wypełni w uznaniu Boga i Chrystusa Jezusa, Pana naszego. (Wypełni. W grec. pomnoży, iżbyście ustawicznie wzrastając w mnogości i wielkości łaski i pokoju, mogli z czasem dójść do ich pełności. — W uznaniu Boga i
Chrystusa. Przy wzroście bowiem i dopełnieniu poznania Boga i Chrystusa, wzrasta równie i wypełnia się łaska i pokój; im bowiem więcej poznajemy dobroć Boga i Chrystusa, tem więcej musimy Go kochać i czcić.)

3Jako wszytko nam Boskiej mocy jego co do żywota i pobożności darowano jest przez poznanie tego, który nas wezwał własną sławą i cnotą, ( Jako wszystko nam . Łaska i pokój w nas się po­mnoży przez poznanie Boga i Chrystusa, przez to bo­wiem poznanie Boga i Chrystusa wszelkie Boże dary, które służą do życia i pobożności, nam się udzielają; jakby rzekł: Dla tego pragnę, abyście w zrastali w po­znaniu Boga i Chrystusa, gdyż przez to pomnożycie w sobie i inne dary Boga.— Boskiej mocy Jego. Dary Bo­skiej jego potęgi.— Co do żywota i pobożności. Które się odnoszą do pobożności i życia nadprzyrodzonego i nie­bieskiego, to je s t życia łaski i chwały.— Który . Chry­stus.— Własną chwałą i cnotą. P rzez chwalebną swoję łaskę i miłosierdzie.)

4przez którego nawiętsze i kosztowne obietnice nam darował, abyście się przez nie zstali uczestnikami Boskiego przyrodzenia, odbieżawszy skażenia tej pożądliwości, która jest na świecie. ( Przez którego. Chrystusa.— Najświętsze i kosztowne
obietnice nam darował. Kosztowne owe dary, które obie­cywał Bóg przez Mojżesza i proroków, że da przez Chrystusa, już przez Niego dał i obdarzył, to jest: od­puszczenie grzechów, łaskę, świętość, cnoty, i t. d.— Abyście się przez nie. Przez dary i łaskę .— Stali uczęstnikami Boskiego przyrodzenia. Nie tylko przez łaskę w nas trwającą, która jest pewnem uczestnictwem w Bo­skiej naturze, lecz także i dla tego, że sprawiedliwym w istocie swej udziela się Duch Święty, wedle tych słów ś. Pawła I. do Kor. r. 6, w. 19: Członki wasze są ko­ściołem Ducha Świętego, który w was jest, którego ma­cie od Boga; i do Rzym. 5, 5: Miłość Boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Ś .; który nam dan jest. Odbieżawszy. W grec. gdy odbieżycie, albo jeżeli się ustrzeżecie skażenia, które wchodzi na świat przez na­miętności; ta bowiem pożądliwość będąc cielesną i haniebną, sprzeciwia się naturze boskiej, która jest naj­czystszym i najświętszym duchem.)

5A wy pilności wszelakiej przykładając, dodawajcie w wierze waszej cnotę, a w cnocie umiejętność, (A wy pilności wszelakiej przykładając. Upomina, ażeby wyżej wymienionych darów Bożych godnie używa­li, im byli posłuszni, i z nimi współdziałali.— Dodawaj­cie. Dostarczajcie, okazujcie.— Dodajcie w wierze wa­szej cnotę. Z wiarą łączcie cnotę, to jest męztwo cnoty, a mianowicie moc do heroicznego przeniesienia wszel­kich przeciwności.— A w cnocie umiejętność. Przez umie­jętność rozumieć należy oględność, ona się bowiem rodzi z cnoty, to jest z mocy: silny bowiem i męzki umysł jest prawym, i prawdziwie sądzi o czynach; umysł zaś miękki i zniewieściały, z powodu, że się zbyt skłania do namiętności swoich, źle o wszystkiem rozumie i wyrokuje.)

6a w umiejętności powściągliwość, a w powściągliwości cierpliwość, a w cierpliwości pobożność, ( A w umiejętności powściągliwość. Z umiejętnością i przez umiejętność. Umiejętność bowiem, czyli etyka chrześciańska i cnota roztropności, uczy powściągliwości i sposobu jej zachowania, wstrzemięźliwości w pokarmie i napoju, a także w rozkoszach zmysłowych. Dodaj jeszcze to, że umiejętność i powściągliwość ciągle jedna drugiej towarzyszy, i są jakby dwie siostry, tak , że jednej bez drugiej zgoła prawie znaleść nie można. A w powściągliwości cierpliwość. Umiarkowana bowiem powściągliwość i trzeźwość jak ciało, tak też i duszę uspa­kaja i czyni ją umiarkowaną, cierpliwą i wesołą. — A w cierpliwości pobożność. W grec. cześć Boga; utrapienia bowiem kruszą człowieka, czynią go pokornym , „i spra­wiają to, iż się ucieka do Boga dla uproszenia pomocy.)

7a w pobożności braterstwa miłość, a w miłości braterstwa umiłowanie. ( A w pobożności braterstwa miłość. Gdyż pobożność nie podoba się Bogu, jeśli nie jest połączona z miłością bliźniego; jeżeli naprzykład pozbawiona jest dobroczyn­ności, według tych słów: Miłosierdzia chcę a nie ofiary. Matth. 9, 13. — A w miłości braterstwa umiłowanie. To jest, ażeby się bracia i bliźni kochali z miłości, to jest dla Boga, nie zaś dla wygód naszych, lub innych jakich przyczyn ludzkich.)

8Abowiem jeśli to przy was się najduje i obfituje, wystawi was nie próżnymi. ani niepożytecznymi w poznaniu Pana naszego Jezusa Chrystusa. (Jeśli to przy was się najduje i obfituje. Jeśli u was się znajdują te cnoty, i jeżeli nie tylko że je posia­dacie, lecz też w nich obfitujecie, w stopniu doskonałym je posiadając i wypełniając—Niepożytecznymi. Bez owo­cu dobrych uczynków. — W poznaniu Pana naszego Je­zusa Chrystusa. Jeśli się w was znajdują te cnoty, któ­re wyliczyłem, to one sprawią to, iż wiara wasza i po­znanie Chrystusa nie będzie czcze i bezowocne, próżne i pozbawione zasługi, lecz przeciwnie będzie pełne zasług.)

9Bo kto tego nie ma, ślepy jest i rękoma macający, zapamiętawszy oczyścienia starych grzechów swoich. (Bo kto tego nie ma. Kto nie posiada wspomnianych cnót.—Ślepy jest. Moralnie, albowiem niema w praktyce oczu żywej wiary i poznania, a któremi są cnoty wspom­niane.—I rękoma macając. Jako ślepy .—Zapamiętawszy oczyścienia starych grzechów swoich. Jakby rzekł: Wier­ny, który odrzuca cnoty i wpada w występki, zapomina na chrzest, przez który otrzymał odpuszczenie grzechów przed chrztem popełnionych, i przy którym to chrzcie ślubował żyć po chrześciańsku i święcie.)

10A przeto więcej, bracia, starajcie się, żebyście przez dobre uczynki pewne czynili wezwanie i wybranie wasze: abowiem to czyniąc, nigdy nie zgrzeszycie.  (A przeto więcej bracia starajcie się. Tem większej dokładajcie pilności, abyście ubezpieczyli przez dobre uczynki powołanie wasze.—Pewne czynili wezwanie i wy­branie wasze. Chrześciańskie cnoty pilnie uprawiajcie i starajcie się łaskę, otrzymaną mocą boskiego powołania i wybrania, stale do ostatniego życia momentu zachować. Albo sens jest: Tak żyjcie, iżbyście z cnotliwych czynów swoich, w których trwacie, mogli powziąść niejaką pe­wność moralną i ufność, że jesteście przeznaczeni do wiecznego zbawienia.—To czyniąc. Trwając w dobrych  uczynkach. Patrz Wujka.)

11Bo tak hojnie wam sprawione będzie weszcie do wiecznego Królestwa Pana naszego i zbawiciela Jezusa Chrystusa.  (Bo tak hojnie. Jakby rzekł: bogato, szczodrze, ob­ficie.—Sprawione będzie. Dostarczone, udzielone, to jest przez dobre uczynki.)

12Przetoż pocznę was zawsze upominać około tego, chociaż wiedzących i utwierdzonych was w teraźniejszej prawdzie. ( Przetoż pocznę. W greckim nie zaniedbam, inni zaś czytają nie będę się ociągał, jak też zdaje się i nasz tłumacz przeczytał.— Upominać. W grec. przywodzić na pamięć.— Około tego. To jest, abyście trwali w wyliczo­nych już wyżej cnotach.)

13I zda się mi słuszna, abym was (pókim jest w tym przybytku) pobudzał przez napominanie, ( I zda mi się słuszna. Sądzę być słusznem, a na­wet należnem; tego bowiem wymaga urząd paszenia wszystkich wiernych, mnie przez Chrystusa Pana przekazany.—Pókim jest w tym przybytku. W ciele, dopóki żyję.—Pobudzał przez napominanie. Abyście nie zgnuśnieli.)

14pewnym będąc, iż prędkie jest złożenie przybytku mojego, według jako i Pan nasz Jezus Chrystus oznajmił mi. ( Pewnym będąc. W grec. napewno wiedząc. To jest z objawienia Bożego, jak następuje.—Prędkie jest złoże­nie przybytku mojego. Że niezadługo mam umrzeć przez ukrzyżowanie.)

15A starać się będę i często mieć was po zeszciu moim, abyście na te rzeczy pamiętali. ( Często. Zawsze, codziennie, albo z osobna; jakby rzekł, każdego z was. — Mieć. W umyśle i w pamięci, abym się za was modlił. Albo sens jest: Przyłożę stara­nia, abyście, po mojem zejściu, często mogli to sobie na pamięć przywodzić; albo modląc się za wami do Boga, albo nakazując to samo przez listy, i zalecając następ­com swoim, ażeby wam o tern często wspominali. Patrz Wujka.)

16Abowiem oznajmiliśmy wam moc i obecność Pana naszego nie uwiedzieni baśniami misternymi, ale przypatrzywszy się sami wielmożności jego. (Nie uwiedzem baśniami misternymi. Jeślibym wam podawał baśnie, zasługiwałbym na to, iżbyście zapomnieli o moich słowach i pismach.— Baśniami misternymi. Sztu­cznie zmyślonemi.—Moc Pana naszego. Potęgę, skutecz­ność gładzenia grzechów, naprawiania obyczajów, czy­nienia cudów, i t. d. — Obecność. W grec. przyjście. —Przypatrzywszy się. Naoczni świadkowie.— Wielmożności jego. Majestatu i chwały jego w przemienieniu.)

17Bo wziął od Boga Ojca cześć i chwałę, gdy do niego szczedł głos takowy od wielmożnej chwały: Ten jest Syn mój, w którymem sobie ulubił, jego słuchajcie. (Cześć i chwałę. W tern że oblicze jego rozpromie­niło się jak o słońce, i szaty Jego stały się białe; że byli obecni przy nim Mojżesz i Eliasz; w tem że się dał sły­szeć głos Boga Ojca, i t. d. — Od wielmożnej chwały. Z obłoku jasnego i świecącego się, który był wskazówką chwały Bożej, to jest Boga przezeń mówiącego.— W któ­rymem sobie ulubił. Który mi jest najmilszym, i w któ­rym się kocham.— Jego słuchajcie. Jemu i weń wierzcie, i bądźcie mu posłuszni.)

18A głos ten myśmy słyszeli z nieba przyniesiony, będąc z nim na górze świętej. (A głos ten myśmy. Ja , Jakób i Jan . — Z nieba. Z obłoku, z wyższej atmosfery.—Na górze świętej. Thabor, którą swoją obecnością i tym znakomitym cudem przemienienia Chrystus Pan uświęcił.)

19I mamy mocniejszą mowę prorocką, której się dzierżąc, jako świece w ciemnym miejscu świecącej, dobrze czynicie, ażby dzień oświtnął, a jutrzenka weszła w sercach waszych. ( Mocniejszą mowę prorocką. Mocniejszą w ludzkiem mniemaniu, u których nasze świadectwo mniej waży. — Mowę. Przepowiednie proroków o Chrystusie —Dzierżąc. Zważając i starając się zrozumieć znaczenia tych proroctw .— Jako świece w ociemnym miejscu świecącej. Albo­wiem proroctwa i całe Pismo święte jest jakby pochodnią , przyświecającą w ciemnościach tego świata i żywota .— Ażby dzień oświtnął. a jutrzenka weszła w sercach waszych. Bądźcie pilnymi w czytaniu i rozważaniu proroków, abyście się wzmacniali w wierze Chrystusowej, aż nim z tego rozważania i z oświecenia Bożego po no­cy, to jest po ciemnem i niewyraźnem rozum ieniu żydów i proroków, nastąpił dzień i jutrzenka, to jest: pewniej­sze i jaśniejsze, a także daleko wyraźniejsze poznanie Ewangelii i wiary, któreby wam przyświecało, zanim dojdziecie do jasnego południa wieczności i widzenia Boga.

20To naprzód rozumiejąc, iż każde proroctwo pisma nie dzieje się wykładem własnym. ( Każde proroctwo pisma. Każde pismo prorocze. — Nie dzieje się wykładem własnym . P. W.)

21Abowiem wolą ludzką nigdy proroctwo nie jest przyniesione, ale Duchem Świętym natchnieni, mówili ludzie święci Boży ( Wolą ludzką . Przepowiednie bowiem prorocze nie czynią się podług woli ludzkiej; lecz prorocy święci, gdy rzeczy ukryte wyświecają, lub przyszłe przepowiadają, czynią to za sprawą Ducha Bożego, i to, czego się prze­zeń dowiedzą, oznajmują.)

 

Wykład X . J. Wujka.

10. Przez dobre uczynki. Z tego miejsca mamy, iż wieczne przejrzenie i wybranie Boże, pospołu z dobremi uczynkami wybornie stać może: a iż pewność przejrzenia i wybrania nabywa się przez wolność ludzką i przez uczynki dobre: naw et iż uczynki nasze dobre są przyczyną i materyą dostąpienia skutku przejrzenia i wy­brania naszego, to jest żywota wiecznego. Przetoż szalone są one mowy ludzi zatraconych: Jeźlim jest przejrzany, tedy, bym najgorzej żył, będę zbawion. Nie, nie, mówi A postoł Ś., ale jeśli się spodziewasz być jednym z przej­rzanych (bo tego pewnie, wiedzieć nie możesz), tedy dobrze czyń, abyś był pewien, że będziesz zbawion: albo staraj się, abyś przez dobre uczynki czynił pewne przejrzenie i powołanie twoje. Lecz ci heretycy te słowa (przez dobre uczynki) na tem miejscu radzi opuszczają, iż ich wymysłom są przeciwne, chocia we wszystkich księgach łacinskich i greckich niektórych , jako o sam Beza przyznawa, najdują. I koniecznie tak czytać musimy. Bo jakoż inaczej  mamy czynić powołanie nasze,jeno przez nasze uczynki? I przetoż nie rzekł Apostoł: Pewnie wierzcie, ale Pewnie czyńce wezwanie i  wybranie wasze.

15. A starać się będę. To miejsce tak się rozumieć może, jako je niektórzy Grekowie wykładają: A starać się będę też i po śmierci mojej zawsze, abyście wy na to pamiętać mogli. To jest, iż P iotr ś. miał na nie często wspo­minać po swej śmierci w niebie. Przetoż w starych greckich przypiskach u Oekumeniusza tak czytamy: Niektórzy, z tego miejsca rozumieć chcą, iż święci po swej śmierci pamiętają na te, którzy tu na świecie mieszkają i za nimi się przyczyniają. Jak o o Jeremiaszu czytamy i o inszych świętych, w Objaw. 5, 8. i 8, 3. Machab. 15, 14.)

20. Nie dzieje się wykładem własnym . Pismo ś. nie własnym jakim ani osobnym duchem heretyckim ma być rozumiane i wykładane: ale onym duchem, którym jest podane i spisane: który mieszka w Kościele katolickim: Bo nie rozumem ludzkim jest pisane, ale z natchnienia Ducha Świętego.

 


BIBLIA ŁACIŃSKO -POLSKA CZYLI PISMO ŚWIĘTE STAREGO I NOWEGO TESTAMENTU PODŁUG TEKSTU ŁACIŃSKIEGO WULGATY I PRZEKŁADU POLSKIEGO X. JAKÓBA WUJKA T. J. Z KOMENTARZEM MENOCHIUSZA T. J. Tom IV, Wilno. 1907r.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s