Nauka Katolicka

1 List św. Pawła do Tymoteusza – Z objaśnieniami. Cz. III i IV

A Duch jawnie powiada, iż w ostateczne czasy odstąpią niektórzy od wiary, przystawając do duchów obłędliwych i nauk czartowskich, w pokrytości kłamstwo mówiących i piątnowane mających sumnienie swoje, zakazujących wstępować w małżeństwo, wstrzymywać się od pokarmów, które Bóg stworzył ku używaniu z dzięką wiernym i tym, którzy poznali prawdę.

ROZDZIAŁ 3

O przymiotach biskupów i ich zachowywaniu się w domu, kościele, tajemnicy wcielenia, i t.d.

1Wierna mowa: Jeśli kto biskupstwa pożąda, dobrego dzieła pożąda. ( Wierna mowa. To jest, pewna i godna wia­ry: tak wyż. r. 1, w. 15.—Dobrego dzieła pożąda. Świe­tnego i trudnego dzieła pożąda. Biskupstwo bowiem jest brzemieniem strasznem dla barek nawet anielskich, jak uczy koncylium Trydentskie.)

2Ma tedy Biskup być nie naganiony, jednej żony mąż, trzeźwy, roztropny, obyczajny, wstydliwy, goście ochotnie przyjmujący, ku nauczaniu sposobny, ( Jednej żony mąż. Patrz Wujka. — Trzeźwy. Wyraz grecki nie tyle oznacza trzeźwego jak czujnego, przezornego i bacznego na wszystko.— Roztropny. Wyraz grec­ki oznacza umiarkowanego.)

3nie winopilca, nie bijący, ale skromny, nie swarliwy, nie chciwy, ( Nie bijący. Który własnemi rękami nie bije, nie pastwi się, nie jest surowym i okrutnym względem domowych i podwładnych.— Ale skromny. Uprzejmy, ludz­ki, który surowo nie używa praw swoich, ale o ile rzecz tego wymaga, i zastosowuje się do cudzych charakterów i uczuć.—Nie swarliwy. Daleki od sprzeczek i kłótni.)

4ale w domu swym rządny, mający syny poddane z wszelaką czystością. ( Syny. Patrz Wujka.)

5A jeśli kto nie umie domu swego rządzić, jakoż pieczą będzie mógł mieć o kościele Bożym

6Nie nowotny: aby podniózszy się w pychę, nie wpadł w sąd diabelski. ( Nowotny. Nowonawrócony i ochrzczony.— Aby pod­niósłszy się w pychę. To jest sądząc, iż Kościoł jego po­mocy potrzebuje, i dla tego się pyszniący. — Nie wpadł to sąd, djobelski. W moc i władzę djabelską.)

7A ma też mieć dobre świadectwo od tych, którzy są obcymi, aby nie wpadł w urąganie i sidło diabelskie. ( Świadectwo. Dobrego życia.— Od tych którzy są ob­cymi. Od samych niewiernych, to jest, aby niemogli na­ganiać jego obyczajów i życia, chociażby religii i nauki nie chcieli przyjąć.— Aby nie wpadł w urąganie i sidło diabelskie. Wszystkie tedy wyliczone przymioty wymaga­ją się w biskupach dla tego, żeby nie wpadli w pogar­dę u ludzi i sidła szatańskie.)

8Diakonowie także czyści, nie dwoistego języka, nie kochający się w wielkim piciu wina, nie szukający szkaradego zysku, (Nie dwoistego języka. Którzy raz coś twierdzą, dru­gi raz temu samemu zaprzeczają, niestałych. — Nie ko­chający się w wielkiem piciu wina. Nie oddani pijaństwu.)

9mający tajemnicę wiary w czystym sumnieniu. (Mający tajemnicę wiary w czystem sumienni. Trzy­mający się tajemnic wiary z czystem sumieniem, to jest, aby razem ze szczerą wiarą łączyli nienaganne obyczaje.)

10A ci też niechaj pierwej będą doświadczeni i tak niech służą, nie mając żadnej winy. ( Niechaj pierwej będą doświadczeni. Pod względem cnoty, nim przyjmą święcenie dyakona.— I tak. Poświę­ceni przez biskupa niech służą.— Nie mając żadnej wi­ny. Gdy będą wypróbowani i okażą się nienagannymi.)

11Niewiasty także wstydliwe, nie obmównice, trzeźwe, wierne we wszytkim. (Niewiasty. Mówi o dyakonissach wyznaczonych do posług kościelnych.—Nie obmównice. Nie uwłaczają­ce cudzej sławie.— Trzeźwe. Z greckiego nie tyle trzeźwe jak czujne i roztropne oznacza.— Wierne we wszystkiem. Zachowujące prawdę i sprawiedliwość we wszelkiej spra­wie sobie powierzonej.)

12Diakonowie niech będą mężowie jednej żony, którzy by dziatki swe dobrze rządzili i swe domy. (Dyakonowie niech bedą mężowie jednej żony. Patrz, co się rzekło wyż. w. 2.)

13Bo którzy by dobrze posługowali, zjednają sobie stopień dobry i wielkie ufanie w wierze, która jest w Chrystusie Jezusie. (Do którzyby dobrze posługowali. W dyakonaeie.— Zjednają sobie stopień dobry. Którzy będą dobrze speł­niali obowiązek dyakona, otworzą sobie drogę do stopnia większego i zacniejszego, to jest, kapłańskiego, albo na­wet biskupiego. — I wielkie ufanie w wierze. To jest, swobodę w postępowaniu, którą daje prawy umysł i su­mienie.)

14To tobie piszę, spodziewając się, że rychło do ciebie przybędę. ( Do ciebie przybędę. Do Efezu.)

15A jeśli omieszkam, abyś wiedział, jako się masz sprawować w domu Bożym, który jest kościół Boga żywego, filar i utwierdzenie prawdy. (W domu Bożym . Patrz Wujka.)

16A jaśnie wielka jest tajemnica pobożności, która jest oznajmiona w ciele, usprawiedliwiona jest w duchu, okazała się anjołom, opowiedziana jest Poganom, wiarę jej dano na świecie, wzięta jest w chwale. ( A jaśnie wielka jest tajemnica pobożności. I bez wątpienia rzecz niezaprzeczona, iż wielka to jest tajem­nica, którą my opowiadamy wszystkim narodom.— Pobo­żności. Czci Bożej i religii, jakby rzekł: Tajemnica wcie­lenia jest pobożną, i przez nią najwięcej czci odbiera Bóg, i pobudza nas do pobożności i czci Bożej.— Która jest oznajmiona w ciele.- P. Wujka. — Usprawiedliwiona jest w duchu. Potwierdzona Boskiemi świadectwami pod­czas jego narodzenia, chrztu i innych okoliczności, ale przedewszystkiem przez niezliczone cuda, które zdziałał mocą Ducha Świętego.— Okazała się aniołom. W grec­kim, widzianym był od an’ołów Bóg dziecię we żłobku. Ujrzeli aniołowie Boga człowieka, którego przedtem byli nie widzieli.— Wzięta jest to chwale. Gdy Chrystus z gó­ry Oliwnej wstąpił do nieba.)

 

Wykład X. J. Wujka

2. Jednej żony mąż. Nie rozkazujeć Apostoł temi słowy, aby każdy biskup i kapłan żonę pierwej pojął niźli biskupem zostanie albo i kapłanem. Bo inaczej nie byłby kapłanem ani biskupem Pan Chrystus, ani sam Paweł, ani Jan Ś. Ewangelista ani Tytus, ani Tymoteusz, ani Ignatius, Bazilius, Chryzostom, Ambroży, Augustyn, i inni bez liczby: którzy ; nie mając nigdy żony, biskupy zostali. Ale rozkazuje, aby żadnego na biskupstwo i na kapłaństwo nie obierano, któryby po śmierci pierwszej żony wtórą sobie pojął: iż to jest wielki znak niepowściągliwości, która biskupowi i kapłanowi nie przystoi: który tak słowem jako i przy­kładem, ma wszystkich pobudzać ku doskonałości. Tak ci to miejsce jednostajnie wszyscy Doktorowie greccy i łacińscy wykładają: iż jeśli się przyda kogo z świeckich wziąć na kapłaństwo albo na biskupstwo, aby nie był dwojożenia: i zostawszy biskupem, aby z żoną więcej nie obcował pełniąc ono słowo apostolskie: którzy mają żony, niech tak będą jakoby ich nie mieli. Lecz aby kto będąc biskupem albo kapłanem miał żonę kiedy pojąć, jest rzecz tak w greckim jako i w łacińskim Kościele nigdy nie słychana: czego jednak nowoewangelikowie sobie do­puszczają: nie dbając nic na Pawła Ś. rozkazanie. (I. Kor. 7, 29. Patrz niżej rozdz. 5, 9).

4. Syny mając. Syny mając mówi, nie syny czyniący albo rodzący. Bo nie rozkazał obrać biskupa, któryby jednę żonę pojąć miał i syny płodzić, ale któryby przedtem miał jednę żonę. (Hieron. lib. 2 contra Joviu. Ambr. epist. 22 ad Eccl. Yercellen).

15. W domu Bożym . Ambroży S. tak na to miejsce pisze: Domem Bożym nazwany jest Kościoł: którego dziś rządca albo sprawca jest Damasus Papież. Kędy widzimy, iż za świadectwem Ambrożego S. Papież nie jest bisku­pem i rządcą samego miasta Rzymu, ale wszystkiego domu Bożego, który jest Kościół powszechny: którego dziś także sprawcą jest Klemens V III.)

15. Filar i umocnienie prawdy. Że nie tylko ma w sobie prawdę wiary, ale ją też potwierdza i podpiera:tak iż praw da wiary, z naszej strony, wspiera się na świadectwie i na powadze Kościoła. Przeco Augustyn S. (Cont. epi. fundam. cap. 5) powiedział: Jabych Ewangelii nie wierzył, by mię nie wzruszała powaga Kościelna. Za­ czerń idzie, iż Kościoł katolicki nigdy zbłądzić i prawdy odstąpić nie może: a iż to wszystko prawda, cokolwiek on trzyma i podawa: a to wszystko fałsz, cokolwiek on gani i potępia.

16. Która jest oznajmiona w ciele. Miasto tych słów greckie księgi tak czytają: Bóg się okazał w ciele. Co iż prosto jest wbrew nowochrzczeńcom tym samoszatańskim, przeto tu greckiego textu odstępują, a do łacińskiegosię uciekają, pierwej go wzgardziwszy i ohydziwszy. Zkąd znać w jakiej u nich wadze jest i samo pismo święte.

 


ROZDZIAŁ 4

O trzymaniu się prawdy, wykorzenianiu błędów, dobrym przykładzie, i t. d.

1A Duch jawnie powiada, iż w ostateczne czasy odstąpią niektórzy od wiary, przystawając do duchów obłędliwych i nauk czartowskich, (Duch. Duch S. przewidujący i wskazujący rzeczy przyszłe.—Jawnie. W raźnie .—Powiada. O znajmuje bądź przeze mnie, bądź przez innych, których na­tchnął.— W ostateczne czasy. W późniejsze albo następne.— Duchów obłędliwych. Duchów które zwodzą. — Nauk czartowskich. Rozumie nauki fałszywe rozgłaszane za podszeptem i sprawą szatańską. P. W.)

2w pokrytości kłamstwo mówiących i piątnowane mających sumnienie swoje, (W pokrytości kłamstwo mówiących. Mówi się, iż ci najsprośniejsi ludzie mówią kłamstwo w pokrytości (ob­łudzie), gdyż, jak uczą Epifaniusz i Augustyn, Enkratytowie i Manichejczycy, będąc najrozpustniejszymi, uda­wali jednak dziwną świątobliwość.— I piątanwane mają­cych sumienie swoje. Chcąc uchodzić za świętych, mają sumienie pokalane piętnem najbezecniejszego życia, któ­re się zmazać nie daje.)

3zakazujących wstępować w małżeństwo, wstrzymywać się od pokarmów, które Bóg stworzył ku używaniu z dzięką wiernym i tym, którzy poznali prawdę. (Zakazujących wstępować w małżeństwo. Patrz Wuj­ka .— Z dzięką. Bogu stworzycielowi.— Wiernym, i tym którzy poznali prawdę. Wszystko jest stworzonem dla wiernych i wybranych, ten bowiem był najprzedniejszy cel Boży w stworzeniu wszystkich rzeczy, żeby stworze­nia służyły jego wiernym i przyjaciołom, i aby z nich poznawali i chwalili Boga stworzyciela)

4Bo wszelkie Boże stworzenie dobre jest, a nic nie ma być odrzucano, co z dziękowanim bywa przyjmowano, ( Wszelkie Boże stworzenie dobre jest. Patrz Wujka.— Nic nie ma być odrzucano. Jako złe i dzieło szatań­skie, jak chcieli owi heretycy, twierdząc iż niektóre po­karmy odrzucać należy, jako stworzenia złe złego boga. Stanowili bowiem dwóch bogów, jednego sprawcę dobre­go, drugiego złego.)

5abowiem poświęcono bywa przez słowo Boże i modlitwę. (Albowiem poświęcono bywa. Przez słowo Boże i modlitwę. Patrz Wujka.)

 6To przekładając braciej, dobrym będziesz sługą Chrystusa Jezusa, wychowanym w słowach wiary i nauki dobrej, którejeś doszedł. (To. Wszystko co się rzekło.— Braci. Chrześcianom. — Wychowanym w słowach wiary. Pokazując, iż jesteś dobrym sługą Chrystusowym, wychowanym w zbawien­nej nauce wiary, i jakby na samem łonie pobożności wypiastowanym.— Którejś doszedł. Ustawicznie się bowiem ćwiczyłeś w nauce Pisma ś.)

7A nikczemnych i babich baśni strzeż się, a ćwicz się ku pobożności. ( Nikczemnych. Światowych. — Strzeż się. Prawdo­podobna, iż ma na względzie Symonianów, którzy, wedle świadectwa Ireneusza, Epifaniusza i Augustyna, zmy­ślali długie baśnie o Bogu dobrym i złym, o stworzeniu rzeczy, o walce aniołów, i t. d., które częścią były światowemi i bezbożnemi, częścią błahemi i niepożytecznemi. — A ćwicz się ku pobożności. We czci Bożej i szczerej względem niego miłości a także w wewnętrznej poboż­ności, która pobudza do nadziei, bojaźni i miłości Bożej.)

8Abowiem cielesne ćwiczenie do mała jest pożyteczne, lecz pobożność do wszytkiego jest pożyteczna, mając obietnicę żywota, który teraz jest i przyszłego. ( Albowiem cielesne ćwiczenie. Walki szermierskie i ćwiczenia gimnastyczne. Miał bowiem zwyczaj apostoł pisząc do Greków często stosować mowę do ich ćwiczeń zapaśniczych i szermierstw, i do nich przyrównywać za­pasy i walki chrześciańskiej pobożności. Patrz 1. Kor. 9, 24 i 25.—Lecz pobożność do wszytkiego jest pożyteczna. Jest wielce pożyteczną do podniesienia zdrowia duszy, i zasłużenia na wieniec życia wiecznego.— Mając obietnicę żywota, który teraz jest. To jest, abyśmy tu prowadzili żywot spokojny, długi, i obfitujący we wszystkie potrze­by. Mówi się bowiem Mat. 6, 33: Szukajcież tedy na­przód królestwa Bożego, i sprawiedliwości jego; a to wszy­stko będzie wam przydano.)

9Wierna mowa i godna wszego przyjęcia. ( Wierna mowa. Patrz, co się rzekło wyż. r. 1, w. 15.)

10Abowiem w tym pracujemy i złorzeczeni bywamy, że nadzieję pokładamy w Bogu żywym, który jest zbawicielem wszytkich ludzi, a nawięcej wiernych. ( Albowiem w tem. Dla pobożności, i żeby dostąpić życia wiecznego, obiecanego pobożnym i tym którzy wal­czą za pobożność.—Pracujemy. Ponosimy wielkie prace i trudy.— I złorzeczeni bywamy. Okrywają nas obelgami i wzgardą.)

11To przykazuj i nauczaj. (To przykazuj i nauczaj. To wszystko com powie­dział o wielkiej tajemnicy pobożności, o unikaniu herezij, o zatrzymaniu zdrowej nauki, o pobożności pożyte­cznej do wszystkiego, i t. d., przykazuj i nauczaj; to jest przykazując nauczaj, i z powagą podawaj wiernym.)

12Żaden młodością twą niech nie gardzi, ale bądź przykładem wiernych w mowie, w obcowaniu, w miłości, w wierze, w czystości. ( Żaden młodością twą niech nie gardzi. Chociaż jesteś młodzieńcem, postępuj jednak tak święcie i poważ­nie, żeby tobą nie pogardzano, jako nieroztropnym i lekkim.)

13Póki nie przyjdę, pilnuj czytania, napominania i nauki. (Pilnuj czytania. Pismo ś , powiada ś. Ambroży (lib. 3. de F ide, cap. 7.) jest księgą kapłańską.Nauki. Podawania)

14Nie zaniedbawaj łaski, która jest w tobie, którać dana jest przez prorokowanie, z kładzieniem rąk kapłaństwa. ( Łaski która jest w tobie. Daru, to jest, urzędu i stopnia biskupiego.—Przez prorokowanie. Przez obja­wienie, przez które Bóg rozkazał wyświęcić Tymoteusza na biskupa: patrz wyż. 1, 18 —Z kładzeniem rąk kapłań­stwa. Przez włożenie rąk zgromadzenia kapłanów, to jest, większych czyli biskupów; albowiem biskupów wyświę­cają biskupi.)

15O tym rozmyślaj, w tym się obieraj, aby postępek twój był wszytkim jawny. ( O tem rozmyślaj. O to się staraj, do tego obróć wszystkie twoje usiłowania.—A by postępek twój był wszy­stkim jawny. Aby każdy poznał, jak wiele postąpiłeś. Patrz Wujka.)

16Pilnuj samego siebie i nauki: trwaj w nich. Bo to czyniąc i samego siebie zbawisz, i tych, którzy cię słuchają. ( Pilnuj samego siebie i nauki. Pilnuj siebie, i sta­raj się żyć dobrze; pilnuj także nauki, żebyś też dru­gich dobrze nauczał. — Trwaj w nich. Trwaj w tych dwóch rzeczach o których powiedziałem, to jest, abyś pilnował siebie i nauki.)

 

Wykład X. J. Wujka

1. Odstąpią niektórzy od wiary. Własny znak heretyków, odszczepieńców i oderwańców jest od katolickiej wiary odstępować, i przystawać do nauk obłędnych ministrów czartowskich.

3. Zakazujących małżeństwa, Jacy byli heretycy oni, Tacian, Marcion i Manicheusz: którzy małżeństwa i nie­których pokarmów, jako rzeczy złych, zgoła wszystkim zakazowali. Czego iście nie czynią katolicy. Bo jako Augu­styn ś. (Cont. Paustum. Manich. lib. 30, cap. b) powiada. Ten zakazuje małżeństwa, który je grzechem czyni: a nie ten, który nad dobre małżeństwo co lepszego przekłada.

4. Bo wszelkie stworzenie Boże dobre jest. Ztąd znać, że ci heretycy o których Paweł ś. mówi niektórych po­karmów, nie do czasu tylko, ale zawsze pożywać zakazowali, jako złych i nieczystych. Lecz słudzy Boży w Ko­ściele katolickim (jako Augustyn mówi Cont. Faustum lib. 30, cap. 5) pewnych czasów nie jadają mięsa, nie prze­to żeby złe albo nieczyste było: ale dla utrapienia ciała swego, wstrzymywają się od roskoszniejszych potraw i napojów.

5. Albowiem poświęcono bywa. Jeśliż wszelkie stworzenie przez słowo Boże ‚i modlitwę bywa poświęcono aby ludziom zdrowe i pożyteczne było: czemuż odszczepieńcy śmieją, ganić zwyczaj Kościoła katolickiego który wodę, sól, albo zioła święci?

14. Łaski którać dana jest. Oto masz świadectwo, iż niejaka łaska kapłanom na święceniu dawana bywa przez podanie: za którąby sposobniejszy, i poważniejszy byli. (‚August. Ouaest. 93. ex novo testamento. II Timot. 1, 6).

 


 

O autorze A. Szaroleta

Zdrowa nauka Kościoła przeciw baśniom modernistów: „Albowiem przyjdzie czas, że zdrowej nauki nie ścierpią, ale według swoich upodobań nazbierają sobie nauczycieli, żądni tego, co ucho łechce, i odwrócą ucho od prawdy, a zwrócą się ku baśniom.” (2 Tym. 4:3-4)

0 komentarzy dotyczących “1 List św. Pawła do Tymoteusza – Z objaśnieniami. Cz. III i IV

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: